logo
Wyniki wyszukiwania zamknij
poniedziałek, 27 września 2010

Tempeh - lepsze zdrowe jedzenie

autor: Piotrek Jaworski

Ten pełnowartościowy, organiczny pokarm z soi jest u nas wciąż mało znany. Jednak wśród osób którym udało się wypatrzyć go w sklepie lub zamówić w sieci szybko znajduje wiernych zwolenników. Należy do grupy żywności fermentowanej czyli takiej, której własności odżywcze i smak zostały poprawione nie dzięki technologii przemysłowej a wyłącznie siłami natury - dzięki działaniu wyspecjalizowanych mikroorganizmów.

 
 
 
 
Obfituje w zdrowe, lekkostrawne białko roślinne (19%), witaminy B1, B2, B3, B6, kwas foliowy i pantotenowy, tłuszcze nienasycone omega 3-6-9, wiele minerałów i błonnik. Ma apetyczną konsystencję i pyszny, orzechowy smak. Białko tempehu posiada doskonałe własności odżywcze i taki sam profil aminokwasów egzogennych jak białko ludzkiego mleka czy białko serwatkowe. To dzięki temu tempeh, jako jeden z niewielu pokarmów roślinnych może w pełni zastąpić mięso i nabiał.
 
 
 tempeh
 
 
TemPaj - 2000 lat tradycji
 
Tam, skąd pochodzi, na Jawie, tempeh jest do dziś pokarmem dnia codziennego. Dzięki własnościom odżywczym, zakorzenionej w kulturze wyspy tradycji wytwarzania i pysznemu smakowi skutecznie opiera się jedzeniu globalnemu, żywności produkowanej przemysłowo. W Jawajskich wioskach wciąż bardzo ważnym miejscem jest Tempeh-house, miejsce, gdzie tempeh jest wytwarzany i gdzie co rano można kupić zawiniątka z liści bananowca zawierające świeże, mięsiste plastry. Wytwarzanie tempehu i budowanie Tempeh-house'ów ma 2000 lat tradycji. Proces wytwarzania jest prosty i niezmienny od stuleci. W opalanych drewnem kadziach soję poddaje się procesowi parowania, a gdy ostygnie, łuska się ją i wypłukuje łupiny. Po dodaniu zarodników odpowiednich kultur soję pakuje się ciasno w palmowe liście i pozostawia na ażurowych regałach z bambusa gdzie w cieple i dużej wilgotności panującej na wyspie dojrzewa 24-30 godzin przekształcając się w tempeh. Zarodniki do tempehu pobiera się z osobnych hodowli prowadzonych na liściach hibiskusa i podkarmianych gotowanych ryżem.
 
Dobroczynny rhizopus
 
Fermenty (od - żywność fermentowana) to dawna nazwa enzymów, substancji biologicznie aktywnych zmieniających i poprawiających własności pożywienia. W przypadku tempehu odpowiednie enzymy zmieniające własności soi wytwarza mikro grzybek Rhizopus oligosporus. Rozwijając się na ziarenkach soi, nie tylko spaja je, nie tylko nadaje im apetyczny smak i jędrną konsystencję, ale przede wszystkim poprawia przyswajalność zawartych w soi składników, które bez procesu fermentacji są dla człowieka trudno dostępne. Ponadto enzymy te mają zdolność rozkładania związków w soi niepożądanych. Proces ten jest całkowicie naturalny. Grzybnia rozrasta się między ziarenkami a wytwarzane przez nią enzymy penetrują w głąb każdego ziarna przeobrażając soję i uwalniając z niej substancje odżywcze
 
Pokarmy sojowe
 
Tempeh w całości wytwarzany jest z ziaren soi bogatych w białko i inne składniki odżywcze. Soja jest cenną rośliną żywiącą w pośredni sposób współczesny świat. Jest tania w uprawie, mało wymagająca, daje wysokie plony i stanowi obok kukurydzy główny składnik pasz dla zwierzęt w chowie przemysłowym. Mogłaby zamiast zwierząt żywić ludzi, bardziej ekologicznie i bardziej etycznie niż mięso ale nie nadaje się do bezpośredniego spożycia. Powód? Złe przyswajanie. Ziarno soi jako takie jest dla człowieka umiarkowanie zdrowe. W przewodzie pokarmowym brak nam flory bakteryjnej i enzymów, które mogły by uczynić soję dobrze strawną i w pełni wartościową. Dlatego, by zasilała nas w białko roślinne i inne substancje w które obfituje, soja musi zostać poddana albo przemysłowej obróbce z użyciem maszyn, rozpuszczalników i innych chemikaliów – tak powstaje teksturowane białko sojowe, olej sojowy i lecytyna albo koagulacji białka z mleka sojowego prowadzonej siarczanem wapnia, lub chlorkiem magnezu i glukano delta – laktonem z dodatkiem papainy (tak produkowane jest tofu). Samo gotowanie i mielenie ziaren soi na pasztety i wędliny poprawia jej strawność i przyswajalność w bardzo ograniczonym stopniu.
Tak więc osoby, które chcą przyswajać bogate zasoby zgromadzone w soi, a jednocześnie odżywiać się jedzeniem naturalnym, organicznym, nieprzetworzonym przemysłowo i w pełni zdrowym powinny sięgać po pokarmy z soi fermentowanej. Po miso, natto, tuong, a przede wszystkim po pełnoziarnisty tempeh.
 
 
 tempeh
 
 
5 grup pokarmów
 
Tempeh, jedzenie w pełni organiczne i naturalne można zaklasyfikować jednocześnie aż do 5 grup tak zwanej zdrowej żywności bowiem posiada cechy każdej z tych grup.
 
Whole Foods – żywność pełno porcjowa. Pokarm, który w jednej porcji zawiera wszystkie składniki uznane za potrzebne do racjonalnego, zdrowego odżywiania. Jedna porcja tempehu zawiera zarówno białko, jak węglowodany i tłuszcze (w tym głównie tłuszcze wysoko nienasycone), błonnik, komplet witamin i minerałów.
 
Super Foods – jedzenie posiadające własności nie tylko odżywcze, ale także wspierające zdrowie. W przypadku tempehu to możliwość uzupełniania diety o naturalne witaminy z grupy B, kwasy tłuszczowe omega 3-6-9 i minerały, a także wszystkie aminokwasy egzogenne.
 
Raw Foods – czyli jedzenie nieprzetworzone. Pokarm gotowy do spożycia w swojej najbardziej naturalnej postaci. Tempeh powstaje bez technologi przemysłowej, dodatków, polepszaczy, konserwantów.
 
Real Foods – prawdziwe lub inaczej tradycyjne jedzenie. Pokarmy i produkty, które dostarczały ludziom składników odżywczych przed rozpowszechnieniem się przemysłu spożywczego i jego nowoczesnych technologii wytwarzania.
 
Diet Foods – jedzenie dietetyczne czyli takie, w którym proporcje kalorii pochodzenia białkowego do kalorii pochodzących z węglowodanów, do kalorii pochodzących z tłuszczy są optymalne i zgodne z budową piramidy żywieniowej.
 
 
 tempeh
 
 
Tempeh w kuchni
 
Nadaje się do tak zwanego „bezpośredniego spożycia”. W odróżnieniu od innych sojowych pokarmów ma własny, bardzo dobry orzechowo – pieczarkowy smak i apetyczną, jędrną konsystencję. Sprawdza się na kanapkach, w sałatkach, jako przekąska. Wyróżnia go łatwość stosowania, wszechstronność, prostota i gwarancja efektu. W czasie przyrządzania, smażenia, pieczenia, gotowania czy grillowania nie twardnieje, nie wysycha, nie kruszy się i nie rozpływa. Tempeh Goreng – tempeh smażony to najpopularniejsza potrawa z tempehu. Ze względu na strukturę łatwo przyjmuje smak marynat, przypraw i sosów dobrze wychodzi więc duszony z wszelkimi warzywami i sosami. Mielony i podsmażony z cebulką i przyprawami jako farsz naleśników, sajgonek i pierogów lub składnik sosu bolognese do spaghetti, z bakłażanem i ziemniakami w musace, grillowany, panierowany, nawet na słodko, namoczony w wodzie z miodem i cynamonem i usmażony jak chipsy.
 
Tempeh w Europie
 
Pochodzi z Azji Południowo-Wschodniej ale na świecie rozpowszechnił się za sprawą kosmopolitycznych miast Zachodu, gdzie pojawił się wraz z imigrantami z Indonezji. Początkowo dostępny tylko w rodzinnych barach wraz z falą zainteresowania zdrową żywnością, zaczął rozpowszechniać się w Europie a potem USA. Choć jaszcze w latach 80-tych badali go całkiem poważnie amerykańscy, kanadyjscy a nawet polscy żywieniowcy nie stał się pokarmem powszechnie dostępnym. Jednak coraz więcej małych firm, prowadzonych przez pasjonatów zdrowego odżywiania, przez wegan czy wegetarian, proponuje tempeh i potrawy z tempehu w wersji sklepowej. Obecnie w Londynie, Berlinie, Brukseli, Amsterdamie czy Nowym Jorku można wypatrzyć go już nie tylko w sklepach z organiczną, ekologiczną, egzotyczną żywnością, ale i w zwykłych marketach. W Polsce stosunkowo niedawno zaczął pojawiać się w wybranych sklepach ze zdrową żywnością, jest także dostępny w sprzedaży wysyłkowej.
 
Tempeh domowy
 
Do samodzielnego wytwarzania tempehu w domu służy Tempeh Starter czyli stabilne zarodniki szczepu mikro grzybka odpowiedzialnego za przeobrażenie ugotowanych i wyłuskanych ziaren soi w tempeh. Poza starterem potrzebne będą foliowe, podziurkowane torebki, w których tempeh będzie rósł i inkubator – miejsca, gdzie przez 24-30 godzin, czyli przez cały okres dojrzewania tempehu, będzie można utrzymać temperaturę na poziomie 30-33 stopni Celsjusza (na przykład piekarnik z elektrycznym oświetleniem, w którym włączona żaróweczka stanowić będzie dobre źródło ciepła). Po uważnym zapoznaniem się z przepisem na tempeh i przy odrobinie wprawy możemy uzyskać go dużo i tanio. Jest to dobry sposób dla osób lubiących przygotowywać sobie żywność samodzielnie. Dostarcza nie tylko pysznego, zdrowego Tempehu ale też wiele satysfakcji z udanej hodowli
 
 
 tempeh
 
 
Gdzie kupić Tempeh?
 
Wysokiej jakości, naturalny i tradycyjnie wytwarzany tempowych bez sztucznych dodatków, przypraw, oleju i konserwantów można zamówić na www.TempehService.com . TemheService jest też dostawcą startera do samodzielnego wytwarzania tempehu, specjalnych torebek do jego domowej inkubacji, a także łuskanej soi.
 
 
 
Piotrek Jaworski
Piotrek Jaworski
 
 
 
 
zobacz również:
data ostatniej modyfikacji tekstu:
27 września 2010
Opublikuj na:
  

Polecamy bardzo ciekawe artykuly z Bloga o zdrowej zywnosci - Nazdrowie.biopunkt.pl. Autorzy dokladnie opisali ponizsze produkty:


Zachecamy równiez do odwiedzenia stron:

Nietolerancja glutenu...

filmów w kolekcji: 1


Opinie lekarzy i dietetyków...

filmów w kolekcji: 1


Leczenie cukrzycy typu II...

filmów w kolekcji: 3


Porady. Jak żyć zdrowo? ...

filmów w kolekcji: 1



Czym jesteśmy truci?...

filmów w kolekcji: 3


Kasza jaglana z jabłkami i imbirem Pomysł na pożywne smaczne śniadanie dla dzieci i osób o delikatnych żołądkach. Ś...
Polenta z powidłami Delikatna kaszka kukurydziana świetnie smakuje na słodko, na przykład z powidłam...