logo
Wyniki wyszukiwania zamknij
wtorek, 4 stycznia 2011

Kalendarz karmienia dzieci wegetariańskich

autor: Grażyna Ziółkowska

Wegetariańscy rodzice małych dzieci z pewnością zastanawiają się jak najlepiej zapewnić prawidłowe żywienie swoim pociechom. Byłoby to bardzo proste, gdyby nie liczne wątpliwości dalszej rodziny czasem i brak wiedzy, oraz schematy żywienia małych dzieci panujące w zbiorowej pamięci babek, ciotek, teściowych, itp.

noworodek
 
Przewód pokarmowy noworodków i małych dzieci funkcjonuje w sposób specyficzny, niezależnie od wyborów pokarmowych rodziców. Ssące dziecko połyka powietrze i powinno być stymulowane do odbijania w czasie posiłku lub po nim. w przeciwnym razie żołądek zawierający dużo powietrza utrudnia karmienie. Wiele małych dzieci ulewa. Jeśli stan ogólny, przyrost masy ciała i rozwój dziecka jest prawidłowy, a ulewaniom nie towarzyszą zaburzenia oddechowe, to można odstąpić od bardziej szczegółowych badań. Łaknienie dziecka podlega ogromnym zmianom, zależnie od fazy rozwojowej. Szczególnie niepokojący rodziców jest, normalny dla małego dziecka, wilczy apetyt następujący po kilku dniach odmawiania zjadania przepisowych porcji.
 
Częstość oddawania stolców u całkowicie zdrowego niemowlęcia może wahać się od 1 do 7 w ciągu dnia. U niektórych dzieci stolce uformowane pojawiają się dopiero w 2 lub 3 roku życia. Jelito człowieka w pierwszych tygodniach życia jest zdolne do wchłaniania znaczących ilości nierozłożonych białek, mających właściwości antygenowe. Stanowi to korzystną dla noworodka możliwość przenikania przeciwciał, zawartych w pokarmie matki. U niemowląt karmionych sztucznie, przez ścianę jelit przenikają obcogatunkowe białka, co może prowadzić do uczuleń na np.: białka mleka krowiego. Mleko kobiece zawiera wszystkie klasy przeciwciał, w tym IgA oporną na działanie enzymów trawiennych, nie wchłaniającą się do krwi i chroniącą przewód pokarmowy niemowlęcia przed zakażeniami.
 
Poza tym pokarm naturalny zawiera lizozym – enzym o właściwościach bakteriostatycznych w stosunku do patogennej flory bakteryjnej, laktoperoksydazę, działającą bakteriostatycznie na paciorkowce, makrofagi, zwalczające bakterie, wirusy i grzyby. Oprócz właściwości obronnych pokarm kobiecy dostarcza dziecku odpowiednie składniki odżywcze. Wegetariański sposób żywienia matki karmiącej zapewnia dostateczną ilość białka, wapnia, witamin i składników mineralnych w mleku. Możliwy jest jednak niedobór witaminy D (dlatego zaleca się jej suplementację od 3 tyg. życia, niezależnie od opcji żywieniowej matki). U donoszonych niemowląt zapasy żelaza wystarczają na pierwsze 6-9 miesięcy życia. Żelazo z pokarmu matki jest łatwo wchłaniane. Niemowlęta karmione piersią mogą nie wymagać podawania żelaza w pierwszym roku życia, ale po 6-tym miesiącu należy dietę dziecka rozszerzyć.
 
Pokarm matki jest naturalnym pożywieniem, dostępnym w każdej chwili. Zawsze ma właściwą temperaturę, jest świeży i jałowy. Nie wymaga żadnego przygotowania. Ma to istotne znaczenie o 4 rano, gdy zawsze lepiej jest wziąć głodne dziecko do siebie do łóżka, podać pierś i spać dalej, niż przygotowywać w kuchni mleko sztuczne (za które wcześniej trzeba zapłacić), potem myć butelki, wyparzać smoczki itp.
 
Nie istnieje coś takiego jak "słaby pokarm". Pojęcie to raczej pokutuje wśród matek, które mają słabą motywację do karmie piersią. Po okresie siary, gruczoły sutkowe produkują pełnowartościowy pokarm, którego skład różni się w zależności od fazy karmienia. Na początku przystawienia jest on prawie przezroczysty, bo dziecko musi się napić, dopiero potem zagęszcza się i obfituje w białko i tłuszcz, aby dziecko się najadło. Należy pamiętać, że matka i dziecko w okresie karmienia piersią są ze sobą powiązane. To znaczy, że matka produkuje tyle mleka, i potrzebuje jej dziecko. Niemowlę stymuluje matkę do produkcji mleka przez ssanie jej piersi. Na zasadzie odruchu nerwowego wydala się odpowiednia ilość odpowiednich hormonów i gruczoł sutkowy produkuje odpowiednią ilość mleka. Jeżeli z różnych powodów matka przerwie ten cykl, podając sztuczną mieszankę mleczną (bo na przykład wydaje jej się, że płaczące dziecko jest ciągle głodne), to automatycznie zmniejsza się stymulacja ssaniem i jednocześnie ilość produkowanego mleka w piersiach. Tak powtarzająca się sytuacja doprowadza z reguły do zaprzestania karmienia piersią z powodu braku pokarmu.
 
Aby utrzymać laktację, należy pić dużo wody i rozcieńczonych herbat ziołowych. Nie należy pić mleka, bo może ono doprowadzić do alergii na mleko krowie. Trzeba regularnie przystawiać dziecko do piersi, jeść zróżnicowane wegetariańskie pożywienie, obfitujące w dużą ilość kasz, warzyw, nieco strączkowych (w pierwszych miesiącach życia dziecka polecam głównie soczewicę, ponieważ nie wzdyma). Unikać używek, kiszonek, ostrych przypraw, słodyczy, nowalijek.
 
Rozróżnia się kalendarz karmienia dla niemowląt karmionych piersią oraz karmionych sztucznie. Kalendarz karmienia dla niemowląt karmionych piersią zakłada karmienie tylko i wyłącznie piersią 6 pierwszych miesięcy życia dziecka. W tym czasie nie dopaja się dziecka żadnymi płynami, nawet latem, należy tylko dbać o nawodnienie matki karmiącej. Początkowo karmienie odbywa się "na żądane', potem dziecko samo ustala pory karmień. Ważny jest stały rozkład dnia na karmienie, mycie, spanie o stałych porach. Dziecko się do tego przyzwyczaja, a rodzice mogą mieć dla siebie więcej czasu.
 
noworodek
 
Produkty żywnościowe wprowadzamy pojedynczo, obserwując reakcję dziecka.
7 miesiąc:
  • zupa lub papka jarzynowa: ziemniaki, marchew, pietruszka, por, kalafior, brokuł, dynia, fasolka szparagowa, szpinak z odrobiną soli (niektórzy nie zalecają) oraz wysokiej jakości tłuszczu: ekologiczne masło, oliwka z oliwek ekologiczna, zimnotłoczona, świeżo tłoczony olej lniany
  • kaszka: ryżowa, kukurydziana, gryczana, jaglana rano i wieczorem do wyboru, karmienie łyżeczką, można dodać własnego mleka lub musu owocowego
  • pół żółtka co drugi dzień
  • sok przecierowy owocowy świeży, niepasteryzowany (witaminy!) lub przecier owocowy (jabłka, gruszki, śliwki, maliny)
 
8 miesiąc:
Można podać: mielone ziarna sezamu (tahini), słonecznika, dyni, orzechy (masło orzechowe), migdały; zmielić do gładkiej konsystencji większą ilość (np.: na tydzień włożyć do lodówki), stosować w małych ilościach, ale systematycznie dodając do zup i kaszek kapustę białą, włoską, brukselkę, jarmuż.
 
9 miesiąc:
Dodajemy rośliny strączkowe: soczewicę, groch, cieciorkę, fasolę, tofu, w małych ilościach ziarno soi; można kiełkować nasiona, mielić dodawać do posiłków w tym czasie dzieci zazwyczaj już mają zęby, więc nie miksujemy zupy, lecz gnieciemy widelcem.
10 miesiąc:
 Dodajemy zboża glutenowe. Dysponujemy tu takimi zbożami jak: owies, jęczmień. żyto, pszenica, orkisz, które możemy spożywać w postaci kasz, płatków, mąk w kombinacjach z wszystkimi warzywami i roślinami strączkowymi. W tym czasie można dodać awokado.
11-12 miesiąc:
 Dziecko może już zjeść całe jajko 3-4 razy w tygodniu, można włączyć fermentowane produkty mleczne.
 
Po 12-tym miesiącu życia wprowadzamy cytrusy, truskawki, masło orzechowe z orzeszków ziemnych, głównie ze względu na silne właściwości alergizujące. Nie polecam też wcześniej bananów, ponieważ w większości są one nieekologiczne i mogą zawierać duże ilości chemikaliów.
noworodek
 
Kalendarz karmienia dla niemowląt karmionych sztucznie zakłada karmienie dziecka mlekiem modyfikowanym krowim przez pierwsze 4 miesiące życia. Ogólne zasady wprowadzania nowych pokarmów są takie same jak przy karmieniu piersią. Zawsze zaczynamy od małych ilości, stopniowo je zwiększając i dopiero po upewnieniu się, że nie ma objawów nietolerancji, możemy wprowadzić nowy produkt. Nie należy wprowadzać kilku produktów jednocześnie. Należy wykorzystywać owoce i warzywa ekologiczne, raczej te, uprawiane w naszym kraju. Nie stosować konserwantów, barwników, polepszaczy smaku i zapachu. Mleko sztuczne to mleko krowie modyfikowane w procesach technologicznych, które zbliżają skład mieszanek do składu mleka kobiecego. Modyfikuje się skład białek, wzbogaca się w nienasycone kwasy tłuszczowe i niektóre aminokwasy, dostosowuje się zawartość jonów sodu, potasu, fosforanów do zbliżonego do mleka matki. Z tych powodów jeśli kobieta podejmuje decyzję o karmieniu sztucznym, to należy wybrać mleko modyfikowane, a nie zwykłe, krowie ze sklepu.
 
1 - 4 miesiąc:
Mleko modyfikowane 6-7 razy 90 - 150 ml
4 miesiąc:
Pod koniec można podać sok owocowy lub starte jabłko
5 miesiąc:
4 razy mleko, 1 raz sok lub przecier owocowy 1 raz zupa jarzynowa: ziemniaki, marchew, dynia, pietruszka
6 miesiąc:
Rozszerzamy paletę warzyw i produktów zbożowych powyżej 6 miesiąca jak w karmieniu naturalnym. Od 12 miesiąca życia do końca 2 roku życia zaleca się odpowiednie mleko modyfikowane. Po tym czasie można stosować zwykłe mleko krowie.
Dzieci w wieku l - 3 powinny spożywać 5 posiłków dziennie, najlepiej pełnowartościowych, zdrowych i ekologicznych. Nie należy podawać im oczyszczonej mąki, cukru, białego ryżu, żeby nie pozbawiać ich witamin i mikroelementów. Jajka powinny pochodzić z chowu ekologicznego( kury karmione paszą bez pestycydów i nawozów sztucznych). Matki weganki, które nie mogą karmić piersią, mogą karmić swoje niemowlęta modyfikowanymi mieszankami sojowymi. Nieodpowiednie jest dla nich mleko sojowe dla dorosłych, ze względu na brak wzbogacenia w potrzebne składniki pokarmowe. Przeprowadzone badania wykazały, że nie stwierdzono negatywnych wpływów hormonalnych wśród dorosłych obojga płci, którzy spożywali mieszanki sojowe w niemowlęctwie. Nie stwierdzono, że fitoestrogeny zawarte w mleku sojowym wpływają niekorzystnie na zdrowie niemowląt i dzieci starszych, Oczywiście mleko sojowe nie jest naturalnym pokarmem dla niemowląt, ale nie jest nim również mleko krowie.
Grażyna Ziółkowska
Pediatra, specjalistka medycyny rodzinnej z 16-letnią praktyką. Wegetarianka od 18 lat. Mama zdrowego, wegetariańskiego dziecka. Mieszka w gospodarstwie ekologicznym. Wspiera wegetarian i ruchy obrońców zwierząt swoją wiedzą i aktywnością. Chętnie konsultuje dietetycznie dzieci wegetariańskie i wspiera ich rodziców.
 
 
data ostatniej modyfikacji tekstu:
4 stycznia 2011
Opublikuj na:
  
Kasza jaglana z jabłkami i imbirem Pomysł na pożywne smaczne śniadanie dla dzieci i osób o delikatnych żołądkach. Ś...
Polenta z powidłami Delikatna kaszka kukurydziana świetnie smakuje na słodko, na przykład z powidłam...