WEGETARIANIZM NA RÓŻNYCH ETAPACH ŻYCIA Amerykańskie Stowarzyszenie Dietetyczne (ADA) o dietach wegetariańskich cz. 2

Kontynuacja opracowania publikacji Amerykańskiego Stowarzyszenia Dietetycznego (ADA) na temat diet wegetariańskich, przedstawionego przez Małgorzatę Desmond na konferencji w warszawskim Centrum Zdrowia Dziecka, dnia 2 czerwca 2010 roku, w ramach Tygodnia Weganizmu organizowanego przez Stowarzyszenie Empatia.

• kluczowe składniki odżywcze podczas ciąży to witamina B12, witamina D, żelazo i kwas foliowy
• kluczowe składniki w okresie laktacji to: witamina B12, witamina D, wapń i cynk
• zarówno kobiety ciężarne jak i karmiące piersią powinny codziennie spożywać witaminę B12 z wiarygodnych źródeł
• z powodu ograniczonej dostępności do witaminy D, kobiety ciężarne i w trakcie laktacji powinny przyjmować ją w postaci suplementów lub produktów spożywczych wzbogaconych tą witaminą
• zaleca się również spożycie żelaza aby zapobiec lub leczyć częstą podczas ciąży anemię żelazową
• w okresie okołociążowym zalecane jest spożycie 400μg kwasu foliowego w suplementach i żywności wzbogaconej
• ze względu na niższy poziom DHA w krwi pępowinowej i osoczu, zaleca się spożywanie pokarmów będących jego źródłem: żywność wzbogaconą, suplementy DHA na bazie mikroalg

• według przeprowadzonych badań dieta wegetariańska matki nie ma znaczącego wpływu na stan zdrowia noworodka, nie ma jednak badań porównujących stan zdrowia noworodków urodzonych przez wegańskie matki z tymi na tradycyjnej diecie
• zawartość mikroskładników w zbilansowanej diecie ciężarnych wegetarianek nie ma szkodliwego wpływu na zdrowie noworodków
• noworodki wegańskich i wegetariańskich matek mają niższy poziom DHA w krwi pępowinowej i osoczu, ta informacja może być bardzo istotna, ponieważ DHA ma korzystny wpływ na długość ciąży, wzrok dziecka i jego rozwój neurologiczny

• praktyka karmienia piersią jest powszechna u wegetarianek i jest bardzo polecana
• mleko wegetariańskich kobiet ma podobny skład do mleka niewegetarianek i spełnia zapotrzebowanie żywieniowe niemowlęcia
• nie polecane jest stosowanie ekstremalnie restrykcyjnych diet u niemowląt i dzieci (frutarianizm, witarianizm), gdyż mogą one być ubogie w energię, białko, niektóre witaminy i minerały
• wegańskie niemowlęta nie karmione mlekiem matki powinny spożywać sojowy preparat mlekozastępczy, nie należy natomiast innych preparatów, jak mleko sojowe, ryżowe, preparaty przygotowane w domu
• jeżeli karmiąca matka nie ma odpowiedniej podaży witaminy B12 i cynku, niemowlę powinno przyjmować ich suplementy
• pokarmy stałe należy wprowadzać w takim samym tempie jak u niemowląt niewegetariańskich: przecierane przez sitko tofu, przecier z roślin strączkowych, jogurty sojowe lub z krowiego mleka, gotowane żółtko, twarożek, po 7-10 miesiącach te same produkty pokrojone w kostkę
• podczas odstawiania dziecka od karmienia mlekiem matki, jedzenie dla niemowlęcia musi być bogate w energię i składniki odżywcze (pasty z roślin strączkowych, tofu, rozgniecione avocado)
•  w diecie dzieci poniżej 2 roku życia nie należy ograniczać tłuszczu

• nie zaobserwowano znacznych różnic w rozwoju dzieci laktoowowegetariańskich i niewegetariańskich, rozwój dzieci na diecie wegańskiej jest również prawidłowy, natomiast ich tempo wzrastania jest wolniejsze, ale osiągają podobna wysokość ciała w dorosłości
• zanotowano słaby rozwój u dzieci będących na dietach restrykcyjnych makrobiotycznych
• pomocne w dobrej diecie są częste przekąski z zastosowaniem niektórych produktów: wzbogacone płatki śniadaniowe, pieczywo, makaron, oraz o wysokiej zawartości nienasyconych tłuszczów
• dzieci wegańskie mogą mieć nieco wyższe zapotrzebowanie na białko z powodu różnic w strawności białka i składu aminokwasów, ale jest ono zwykle zaspokojone przy odpowiednim poziomie energii i różnorodności pokarmów roślinnych

• rozwój nastolatków laktoowowegetariańskich i niewegetariańskich jest podobny
• niektóre starsze badania wykazały późniejsze nastąpienie miesiączki u wegetarianek, co może mieć znaczenie w prewencji nowotworów piersi, otyłości i chorób krążenia
• generalnie wegetariańskie nastolatki odżywiają się zdrowiej niż niewegetariańskie koleżanki i koledzy: jedzą więcej błonnika, żelaza, kwasu foliowego, witamin A i C, jedzą więcej owoców i warzyw, unikają „fast foodów” i słonych przekąsek
• w diecie nastolatków należy szczególnie zadbać o źródła: wapnia, cynku, żelaza, witamin D i B12
• dieta wegetariańska jest często wybierana przez młodzież z zaburzeniami odżywiania, w takich przypadkach zalecane są fachowe porady dietetyczne

• Spożycie składników odżywczych jest podobne u starszych wegetarian i niewegetarian
• wraz z wiekiem spada zapotrzebowanie energetyczne, jednak zalecane jest wyższe spożycie wapnia, witamin D i B6
• u osób starszych spada spożycie mikroelementów: wapnia, cynku, żelaza, witaminy B12
• osoby starsze mogą mieć problemy z absorpcją witaminy B12 z jedzenia, powodem może być zanikowe zapalanie błony śluzowej żołądka, dlatego poleca się spożycie produktów wzbogaconych tą witaminą lub suplementów, są łatwiej przyswajalne
• zaleca się spożywanie źródeł i suplementów witaminy D, ze względu na jej obniżoną produkcję w skórze
• zapotrzebowanie na białko w diecie wegetariańskiej u osób starszych może być spełnione dzięki codziennemu spożyciu jego zróżnicowanych źródeł roślinnych, zwłaszcza roślin strączkowych i soi

• dobrze zaplanowane diety wegetariańskie (wegańskie, laktowegetariańskie i laktoowowegetariańskie) są odpowiednie dla wszystkich etapów życia
• stosowanie diet wegetariańskich u dzieci w okresie dojrzewania nie wpływa negatywnie na wzrost i wagę w wieku dorosłym
• wegetarianizm dzieci przyczynia się do nabycia zdrowych nawyków żywieniowych na całe życie
• dzieci i młodzież wegetariańska mają niższe spożycie cholesterolu, tłuszczy nasyconych, tłuszczu ogółem, spożywają więcej owoców, warzyw i błonnika niż niewegetarianie
• dzieci wegetariańskie są szczuplejsze niż rówieśnicy na diecie tradycyjnej

• zadbać o różnorodność produktów (pełnoziarniste zboża, warzywa, owoce, rośliny strączkowe, orzechy, nasiona, pestki, opcjonalnie nabiał i jaja)
• unikać produktów wysokosłodzonych, o dużej zawartości sodu, nasyconych kwasów tłuszczowych, kwasów tłuszczowych typu trans
• nabiał i jaja spożywać z umiarem, wybierać produkty niskotłuszczowe
• zadbać o regularne źródła witamin D i B12
• jeść różnorodne warzywa i owoce