logo
Wyniki wyszukiwania zamknij
poniedziałek, 28 czerwca 2010

Wpływ diety wegetariańskiej na choroby przewlekłe. Amerykańskie Stowarzyszenie Dietetyczne (ADA) o dietach wegetariańskich cz. 3

autor: ADA (American Dietetic Association)
opracowanie: Julitta Klama

Kolejna część opracowania publikacji Amerykańskiego Stowarzyszenia Dietetycznego (ADA) na temat diet wegetariańskich, przedstawionego przez Małgorzatę Desmond na konferencji w warszawskim Centrum Zdrowia Dziecka, dnia 2 czerwca 2010 roku, w ramach Tygodnia Weganizmu organizowanego przez Stowarzyszenie Empatia.

„Diety wegetariańskie są często kojarzone z szeregiem zalet zdrowotnych, w tym z niższym poziomem cholesterolu we krwi, zmniejszonym ryzykiem chorób serca, niższym ciśnieniem krwi oraz obniżonym ryzykiem nadciśnienia tętniczego i cukrzycy typu 2. Wegetarianie zazwyczaj mają niższy indeks masy ciała (BMI) oraz ogólną niższą zapadalność na nowotwory.”*
Wegetarianizm a choroby sercowo-naczyniowe (CVD)
 
Badania wykazały niżzdrowiesze ryzyko śmierci z powodu niedokrwiennej choroby serca u osób na diecie wegetariańskiej niż u niewegetarian. Zjawisko to może być częściowo spowodowane różnicą poziomu lipidów we krwi. Na ich poziom bardzo korzystnie wpływa dieta wegetariańska: bogata w błonnik, orzechy, soję, sterole roślinne (znajdujące się m.in. w roślinach strączkowych, orzechach, pestkach, pełnych ziarnach, olejach roślinnych), wskazane jest ograniczenie spożycia tłuszczów nasyconych. Wykazano, że regularne spożywanie tych produktów znacznie obniża poziom cholesterolu całkowitego i cholesterolu LDL. Ryzyko chorób sercowo-naczyniowych zmniejsza się również dzięki diecie bogatej w warzywa i owoce.
Według przeprowadzonych badań, osoby będące od urodzenia na diecie wegetariańskiej miały o 24% niższą zapadalność na niedokrwienną chorobę serca niż osoby na diecie tradycyjnej. Natomiast u wegan od urodzenia zapadalność na tę chorobę jest aż 57% niższa!
Badania wykazały również, że dieta niskotłuszczowa (≤10% energii z tłuszczu) zbliżona do wegańskiej, przy ograniczonej ilości spożycia nabiału, połączona z regularnymi ćwiczeniami fizycznymi i rezygnacją z palenia nikotyny, nie tylko obniża wagę i poprawia kondycję fizyczną, ale również redukuje poziom lipidów we krwi i obniża jej ciśnienie.
Wegetarianie, a zwłaszcza weganie, mają niższą zapadalność na nadciśnienie tętnicze niż niewegetarianie. W dużej mierze jest to spowodowane wpływem diet wegetariańskich na zmniejszenie indeksu masy ciała (BMI).Przede wszystkim diety wegetariańskie są bogate w związki, które obniżają ciśnienie tętnicze, jak: potas, magnez, wapń, przeciwutleniacze, tłuszcz, błonnik. Według wielu badań, spożycie od pięciu do dziesięciu porcji owoców i warzyw dziennie znacznie obniża ciśnienie krwi.
Wegetarianizm a cukrzyca
Ryzyko cukrzyczdrowiey u osób na diecie mięsnej jest dwukrotnie wyższe niż u wegetarian. Zwłaszcza spożycie czerwonego mięsa (jak bekon czy hot dogi) oraz wędlin, podnosi to ryzyko. Cukrzykom poleca się więc większe spożycie warzyw, produktów z pełnego ziarna, roślin strączkowych i orzechów, gdyż taka dieta znacznie obniża ryzyko „insulinooporności” oraz cukrzycy typu 2. Powoduje również lepszą kontrolę glikemii u osób zdrowych i insulino opornych. Wysoki poziom magnezu i błonnika obecnego w pełnych ziarnach zbóż powodują lepszą „insulinowrażliwość”.
Osoby spożywające ok. trzech porcji produktów pełnoziarnistych dziennie, mają o 20-30% mniejsze ryzyko zachorowania na cukrzycę typu 2 niż osoby ich nie spożywające. Podobnie ryzyko cukrzycy o 27% obniża również częste spożywanie orzechów (pięć lub więcej razy w tygodniu) i o 21% spożycie kilka razy w tygodniu masła z orzechów ziemnych. Ryzyko cukrzycy typu 2 w dużym stopniu (38-47%) obniża spożycie roślin strączkowych i soi, w trochę mniejszym (28%) częste spożycie zielonolistnych warzyw i owoców. Udowodniono, że niskotłuszczowe diety wegańskie, bogate w błonnik znacząco poprawiają kontrolę glikemii u osób z cukrzycą typu 2 (43% osób badanych, po zmianie diety na wegańską, ograniczyło przyjmowanie leków antycukrzycowych).
Wegetarianizm a otyłość
Indeks masy ciała (BMI) wegetarian jest niższy niż niewegetarian, odnosi się to do wszystkich grup wiekowych zarówno wśród kobiet jak i mężczyzn. Przy czym najniższy wskaźnik BMI mają weganie. Wegetarianie o niższym stażu niż 5 lat mają BMI podobny do niewegetarian, natomiast u będących na diecie ponad 5 lat zaobserwowano niższą masę ciała. Powodem jest większe spożycie produktów o niskiej zawartości energii i bogatych w błonnik oraz dieta niskotłuszczowa.
 
Wegetarianizm a nowotwory
Ogólny wskaźnik zachorowań na raka jest niższy u wegetarian niż u osób spożywających mięso, w szczególności dotyczy to raka jelita grubego i prostaty.
Mniejszy wskaźnik masy ciała u wegetarian, oraz dieta bogata w różnorodne owoce i warzywa, znacznie zmniejszają ryzyko pojawienia się raka. Jednak zdrowotne działanie diety wegetariańskiej można zaobserwować szczególnie wtedy, gdy jest ona prowadzona od wielu lat. Owoce i warzywa zawierają mnóstwo fitochemikaliów o właściwościach przeciwutleniających, przeciwrakowych i hamujących wzrost komórek rakowych. Przy czym warto szukać ich źródeł w produktach nieprzetworzonych.
Według raportu Światowej Fundacji Badań nad Rakiem (World Cancer Research Fund):
  •  owoce i warzywa mają właściwości ochronne przeciwko rakowi płuc, jamy ustnej, przełyku, jelita grubego i żołądka
  • rośliny strączkowe regularnie spożywane w pewnym stopniu chronią przed rakiem żołądka i prostaty
  • izoflawony sojowe oraz produkty sojowe mają działanie przeciwnowotworowe, zwłaszcza w przypadku raka piersi, z tym że ich skuteczność można zaobserwować, kiedy spożywana jest już w wieku dziecięcym
  • rośliny czosnkowe mogą chronić przed rakiem żołądka a czosnek przed rakiem jelita grubego
  • owoce bogate w czerwony pigment (likopen) chronią przed rakiem prostaty
  • produkty pełnoziarniste chronią przed wieloma rodzajami nowotworów
  • podobne znaczenie dla zdrowia mają: błonnik (chroni m.in. przed rakiem okrężnicy), witamina C, karotenoidy, flawonoidy i inne fitochemikalia (ich moc i biodostępność zależą od sposobu przygotowania żywności)
 Z pewnością znaczną ochronę przed większością nowotworów zapewnia regularna aktywność fizyczna.
Ryzyko zachorowań na nowotwory może zwiększyć się w wyniku nadmiernego spożycia nabiału, czerwonego mięsa i wędlin - w przypadku mięsa istnieje ryzyko zachorowań na raka jelita grubego i raka piersi.
zdrowie
Wegetarianizm a osteoporoza
Według przeprowadzonych badań, dieta wegetariańska dostarcza wystarczającej ilości wapnia, wykazano również brak różnic w mineralnej gęstości kości między osobami wszystkożernymi a laktoowowegetarianami. Niektóre badania wykazały niższą gęstości kości u wegan, dlatego na diecie wegańskiej istotna jest odpowiednio wysoka podaż białka, wapnia oraz witaminy D. Dla zdrowia kości istotne jest również spożycie owoców, soi oraz warzyw zielonolistnych, które są bogate w witaminę K. Należy zadbać również o wysoką podaż potasu i magnezu (owoce, jagody, warzywa). Regularne spożywanie pokarmów bogatych w potas na przestrzeni kilkudziesięciu lat życia może przyczynić się do zmniejszonego ryzyka osteoporozy. W ramach profilaktyki zdrowia kości należy zadbać również o odpowiednią, lecz nie nadmierną ilość białka, przy równoczesnym ograniczeniu spożycia sodu.
Wegetarianizm a choroby nerek
Długotrwała zbyt wysoka podaż białka zwierzęcego i roślinnego w diecie, może doprowadzić do uszkodzenia nerek lub pogorszyć istniejąca już chorobę. Osobom cierpiącym na przewlekłe choroby nerek poleca się diety wegańskie oparte na soi, gdyż mogą one spowolnić postęp choroby.
Wegetarianizm a demencja
Ryzyko demencji u wegetarian jest zmniejszone dzięki niższemu ciśnieniu krwi i większym spożyciu przeciwutleniaczy a także dzięki mniejszej zapadalności na choroby naczyniowe mózgu. Ryzyko zapadalności na tę chorobę może jednak być zwiększone w przypadku niedoboru witaminy B12.
Wegetarianizm a inne skutki zdrowotne
  • wegetarianie mają o 50% niższe prawdopodobieństwo wystąpienia choroby uchyłku jelita grubego w porównaniu z niewegetarianami, ponieważ spożycie mięsa zwiększa ryzyko tej choroby, a spożycie błonnika – zmniejsza.
  • zaobserwowano dwukrotnie niższe prawdopodobieństwo wystąpienia kamieni żółciowych u kobiet w średnim wieku będących na diecie wegetariańskiej, niż u kobiet będących na diecie tradycyjnej
  • w przypadku leczenia reumatologicznego zapalenia stawów, pomocna może być głodówka lecznicza, a następnie dieta wegańska.
 „Poradnictwo dietetyczne może być bardzo korzystne w przypadku wegetarian, którzy wykazują objawy konkretnych problemów zdrowotnych, związanych ze źle dobraną dietą oraz wegetarian z kliniczną postacią choroby, wymagającą dodatkowych modyfikacji diety (np. w przypadku cukrzycy, hiperlipidemii czy choroby nerek).”
 
Źródło: "Stanowisko Amerykańskiego Stowarzyszenia Dietetycznego diety wegetariańskie" z 2009 roku
 
Tłumaczenie: Katarzyna Biernacka, Stowarzyszenie Empatia, http://empatia.pl/
 
*Informacje oparte na dowodach naukowych dla tego i innych tematów są dostępne na stronie http://www.adaevidencelibrary.com, zaś abonament dla osób niebędących członkami można nabyć na stronie http://www.adaevidencelibrary.com/store.cfm.
 
 Opracowanie: Julitta Klama
data ostatniej modyfikacji tekstu:
28 czerwca 2010
Opublikuj na:
  
Kasza jaglana z jabłkami i imbirem Pomysł na pożywne smaczne śniadanie dla dzieci i osób o delikatnych żołądkach. Ś...
Polenta z powidłami Delikatna kaszka kukurydziana świetnie smakuje na słodko, na przykład z powidłam...

Polecamy bardzo ciekawe artykuly z Bloga o zdrowej zywnosci - Nazdrowie.biopunkt.pl. Autorzy dokladnie opisali ponizsze produkty:


Zachecamy równiez do odwiedzenia stron: